Substitutieplannen voor 2018 blijven welkom

De substitutieresultaten in het kader van de ‘75 miljoen-afspraak’ (voor verschuiving van medisch-specialistische zorg naar de eerste lijn in 2018) zijn bekend. Substitutie beperkt zich echter niet tot deze afspraak. Heeft u plannen voor 2018? Voelt u zich voor elk nieuw initiatief vrij contact op te nemen met de zorgverzekeraar die marktleider is in uw regio/uw preferente zorgverzekeraar om de mogelijkheden te bespreken.

Substitutieresultaten 2018

Substitutie draait om ‘de juiste zorg op de juiste plek’. Zorg dichtbij de patiënt, met goede afspraken over kwaliteit en continuïteit. Bovendien levert substitutie een bijdrage aan de betaalbaarheid van de Nederlandse gezondheidszorg.

Om een impuls te geven aan de substitutiebeweging, hebben zorgaanbieders uit de eerste- en tweede lijn, zorgverzekeraars, patiëntenorganisaties en VWS afgesproken om voor 2018 een bedrag van maximaal €75 miljoen beschikbaar te stellen voor verschuiving van ziekenhuiszorg naar de eerste lijn. Recent is uit een analyse van de NZa gebleken dat er in totaal 63 afspraken zijn gemaakt voor een bedrag van €6,7 miljoen. Daarom adviseert de NZa de minister om, conform de afspraken uit de Tussenakkoorden, vanuit het tweedelijnskader €6,7 miljoen extra groeiruimte beschikbaar te stellen voor de huisartsenzorg (€3,7 miljoen) en de multidisciplinaire zorg (€3,0 miljoen). De afspraken zijn tripartiet vastgelegd, zodat een bestendige verschuiving van zorg plaats kan vinden. Als alle 63 afspraken volledig gerealiseerd worden, kan dat leiden tot een kostenverlaging in de ziekenhuizen van €11,9 miljoen.

Resultaat blijft achter op de ambitie, maar partijen adviseren de gekozen aanpak voort te zetten
Partijen constateren dat het resultaat achterblijft op de aanvankelijke ambitie. Een belangrijke reden hiervoor is de korte periode die beschikbaar was om, conform de nieuwe voorwaarden en de spelregels, substitutieplannen te maken en tripartiet vast te leggen. Desondanks zien partijen een veelbelovende start van een positieve beweging naar een collectieve verantwoordelijkheid voor substitutie. Ze zijn ervan overtuigd dat de nieuwe, gezamenlijke programmatische aanpak huisartsen, ziekenhuizen/medisch specialisten en zorgverzekeraars ook voor 2018 een goede structuur biedt om verder te gaan met substitutie. Partijen adviseren daarom de nieuwe aanpak te continueren en de lat voor 2019 onverminderd hoog te leggen, en de betrokkenheid van (regionale) patiëntenorganisaties verder te versterken. De Taakgroep Substitutie, die het proces in de afgelopen maanden heeft begeleid, gaat nog in december in gesprek over de lessen die getrokken kunnen worden uit de ervaringen van 2017, en een plan van aanpak voor 2018.

NZa start met de uitvraag van substitutieafspraken voor 2018

Om substitutie te bevorderen is in de Hoofdlijnenakkoorden Medisch-specialistische zorg en Huisartsenzorg (addendum 2018) een budgetverschuiving van maximaal 75 miljoen euro afgesproken. Om een gefundeerde budgetverschuiving mogelijk te maken, is de NZa gevraagd om de gecontracteerde substitutie voor het komende jaar te inventariseren en te analyseren. Daartoe heeft zij alle zorgverzekeraars medio oktober verzocht te rapporteren welke substitutieafspraken zij voor 2018 hebben gemaakt.

Gecontracteerde substitutie als basis voor de totale budgetverschuiving
Niet alle substitutieafspraken tellen mee in de budgetverschuiving. Een voorwaarde is dat het gaat om nieuwe substitutie van ziekenhuiszorg naar de eerste lijn. In sommige gevallen telt ook capaciteitsuitbreiding binnen een bestaande ketenzorgafspraak mee. De overeenkomsten moeten bovendien tripartiet te zijn vastgelegd en een afspraak bevatten over rapportage van de realisatie in 2018.

Naast een overzicht van de kosten van de substitutieafspraken, dienen zorgverzekeraars ook een korte inhoudelijke samenvatting per afspraak te geven. De NZa heeft speciaal voor deze uitvraag een sjabloon opgesteld.

Tijdpad
De deadline voor de rapportage is 19 november. Afspraken die na die datum worden aangeleverd, worden niet meegenomen in de analyse. Op 24 november brengt de NZa verslag uit aan VWS over de resultaten. Op basis daarvan stelt VWS begin december de MBI-kaders MSZ en Huisartsenzorg/MDZ vast.